کتێبی کوێر ئۆغڵی

پوختەی کتێبی کوێر ئۆغڵی

کتێبی کوێر ئۆغڵی گێڕانەوەیەکی ئەدەبیی یەشار کەمالە بۆ یەکێک لە بەناوبانگترین ئەفسانە گەلەکییەکانی ئەنادۆڵ و ناوچەکە. شوکور مستەفا ئەم دەقەی لە تورکییەوە بە کوردی وەرگێڕاوە و ڕێگای داوە خوێنەر بە زمانی خۆی بچێتە ناو دنیای ڕووشەن عەلی؛ کوڕێک کە بەهۆی چارەنووسی باوکی و بەرەنگاربوونەوەی زوڵم، بە ناوی کوێر ئۆغڵی ناسراو دەبێت. چیرۆکەکە تێکەڵەیەکە لە سەرکێشی، گۆرانی، ئەسپسواری، هاوڕێیەتی و داواکاریی دادپەروەری.

لە ڕووشەن عەلییەوە بۆ کوێر ئۆغڵی

باوکی ڕووشەن عەلی شارەزای ئەسپ و خزمەتکاری دەسەڵاتدارێکە. هەڵەیەک یان بڕیارێکی نادادپەروەرانە ژیانی ئەو بنەماڵەیە دەگۆڕێت و باوکەکە زیانێکی قورس دەبینێت. لەو کاتەوە، ڕووشەن عەلی تەنیا کوڕێکی گەنج نییە؛ بارێکی مێژوویی و ئەخلاقی دەکەوێتە سەر شانی. ئەو بە ڕێنمایی باوکی، ئەسپەکان دەپەروەرێنێت و فێری ئەوە دەبێت هێز بە تەنیا بەس نییە؛ ئارامی، زیرەکی، بەڵێن و ناسینی خەڵکیش پێویستن.

بە درێژایی چیرۆکەکە، کوێر ئۆغڵی لە شوێنێکەوە بۆ شوێنێکی دیکە دەڕوات و هەر سەفەرێکی دەبێتە داستانێک. ئەو لەگەڵ دەسەڵاتدار و سەرباز و زۆردار ڕووبەڕوو دەبێتەوە، بەڵام هەرگیز لە خەڵکی ئاسایی دابڕاو نییە. ساز و گۆرانی و وشەی عاشقەکان ڕووداوەکان دەگوازنەوە و ناوی دەکەنە بەشێک لە بیرەوەریی گەل. ئەمە وای دەکات ڕۆمانەکە تەنیا چیرۆکی شەڕ و پاڵەوانی نەبێت؛ چیرۆکی ئەوەشە کە کۆمەڵگە چۆن پاڵەوانێک دروست دەکات و چۆن گۆرانی دەتوانێت دادخوازییەک لە نەوەیەکەوە بۆ نەوەیەکی دیکە بگوازێتەوە.

بەشێکی سەرنجڕاکێش لە کتێب

کێ ئەم ئەسپانەی
کە ئەم ناوبانگەی پێ بەخشیبوون
بەخێو دەکرد؟
سەرەک مەنتەریان کێ بوو؟

ئەفسانەیەک بۆ داد و ئازادی

هێزی کتێبی کوێر ئۆغڵی لە جوڵەی خێرای چیرۆک و دەنگی گەلەکیدایە. یەشار کەمال ئەفسانەی کۆن بە شێوەیەک دەگێڕێتەوە کە کەسایەتییەکان تەنیا وێنەی ڕەش و سپی نین. کوێر ئۆغڵی ئازایە، بەڵام تووڕە و هەستیارە؛ هێزی هەیە، بەڵام بێ هاوڕێ و پشتیوانیی خەڵک ناتوانێت بەردەوام بێت. ئەسپ و ساز و شاخ و ڕێگا لە چیرۆکەکەدا هێما دەبن: ئەسپ هێمای ئازادی و هاوڕێیەتییە، ساز هێمای بیرەوەری و شاخ پەناگەی بەرەنگارییە.

کتێبەکە بۆ تازەلاوان و گەورەسالانی حەزدار بە ئەفسانە، داستان و چیرۆکی پاڵەوانی گونجاوە. خوێنەری گەنج لێی فێر دەبێت پاڵەوانی تەنیا بە بەکارهێنانی هێز نییە؛ وەفاداری بە باوک، پاراستنی هاوڕێ، بەرگری لە بێدەسەڵاتان و توانای هەڵگرتنی دەرهاویشتەی بڕیارەکانیش بەشێکن لە پاڵەوانی. بۆ قوتابخانە و کتێبخانەش دەکرێت بەراوردی نێوان مێژوو و ئەفسانە، ڕۆڵی گۆرانیبێژ و چۆنیەتی دروستبوونی بیرەوەریی گشتی بکرێتە بابەتی گفتوگۆ.

ئەگەر دەتەوێت ئەفسانەیەکی پڕ لە جوڵە بخوێنیت کە لە پشت شەڕ و سەرکێشییەکانیەوە پەیامی داد و ڕێز هەڵگرتووە، ئەم کتێبە هەڵبژاردەیەکی خۆشە. بۆ بەردەوامبوون لە دنیای ئەفسانەیی یەشار کەمال، کتێبی ئەفسانەی چیایی ئاگری بخوێنەوە؛ بۆ دیدنی ڕووی کۆمەڵایەتیی نووسەرەکەش کتێبی تەنەکە پەیوەندییەکی سروشتی هەیە. کوێر ئۆغڵی ئەو جۆرە چیرۆکەیە کە دوای داخستنی کتێبیش دەنگی ساز و هەنگاوی ئەسپەکەی لە بیری خوێنەر دەمێنێتەوە.

ڕۆڵی گۆرانیبێژان لەم بەرهەمەدا گرنگە، چونکە ئەوان ڕووداوەکان تەنیا ناگێڕنەوە؛ هەڵسەنگاندن و هەستی گەل دەخەنە ناو داستانەکە. بە گۆڕینی هەر ڕووداوێک بۆ گۆرانی، کوێر ئۆغڵی لە مرۆڤێکی دیاریکراوەوە دەبێتە هێمای بەرەنگارییەک کە سنوور و سەردەم دەبڕێت. ئەمە خوێنەر هان دەدات بپرسێت کام بەشی داستان ڕووداوی مێژووییە و کام بەشی بە ئارەزوو و بیرەوەریی گەل گەورە کراوەتەوە. وەڵامی یەکلاکەرەوە پێویست نییە؛ جوانیی چیرۆک لەو تێکەڵبوونەدایە. بەو هۆیەوە کتێب بۆ خوێندنەوەی بەدەنگ و گفتوگۆی گرووپی زۆر گونجاوە.

بەم شێوەیە، داستانەکە هەم چێژی سەرکێشی دەبەخشێت و هەم ڕێگای بیرکردنەوە لەسەر پەیوەندیی هێز، داد و بیرەوەری دەکاتەوە.