کتێبی دۆڵاب

کتێبی دۆڵاب

کتێبی دۆڵاب بەرهەمی خالید پیشدادە و چالاک سدیق پێداچوونەوەی بۆ کردووە. کتێبەکە چل پارچە مۆسیقا لە فۆڕمەکانی پێشەکی و دۆڵاب کۆ دەکاتەوە. هۆکاری نووسینی بەرهەمەکە نەبوونی نۆتەی ئەو ئاوازانە بووە کە فێرخواز بۆ ناسینی تام و چێژی کوردی پێویستی پێیانە. بەبێ ئەم سەرچاوەیە، فێرخواز ڕەنگە زۆرتر بە نۆتەی فەرهەنگەکانی تر ڕابێت و لە ژەنینی مۆسیقای کوردیدا لە مۆرکی ڕەسەن دوور بکەوێتەوە.

پێویستیی نۆتەی مۆسیقای کوردی

فێربوونی ئامێر زۆرجار لە پارچەی بچووک و سادەوە دەست پێ دەکات. ئەگەر ئەو پارچانە هەمیشە لە ڕیپۆرتواری فەرهەنگی تر بن، گوێ و دەستی فێرخواز بە هەمان شێواز ڕادێت. دۆڵاب هەوڵ دەدات نۆتەی پارچە مۆسیقای کوردی بخاتە بەردەستی فێرخواز تا لە هەمان قۆناخی فێربوونەوە بە جوملە، ڕیتم و هەستی مۆسیقای خۆی ئاشنا بێت.

پێشەکی لە مۆسیقادا

کاتێک ژەنیار دەست بە ژەنین دەکات، زۆرجار پارچەیەکی کورت بۆ ئامادەکردنی گوێی بیسەر و ڕێکخستنی کەشی ژەنین پێشکەش دەکات. ئەم بنەمایە لە فۆڕمە مۆسیقاییەکانی جیهانیشدا دەبینرێت. لە مۆسیقای تورکی و عەرەبیدا بەشڕەف و لە مۆسیقای فارسیدا پێشدەرئامەد ڕۆڵێکی نزیک بەو پێشەکییە دەگێڕن. کتێبەکە ئەم چەمکە بۆ ڕیپۆرتواری کوردی ڕوون دەکاتەوە.

دۆڵاب و پۆلێنکردنی پارچەکان

لە مۆسیقای کوردیدا پارچە پێشەکییەکان بە گشتی دەتوانرێن بە پێشەکیی کورت، دۆڵاب و پێشڕەڤ پۆلێن بکرێن. ئەم کتێبە سەرنجی خۆی خستووەتە سەر دۆڵاب و پێشەکی و نۆتەی پارچەکانی مامۆستایانی شارەزا دەخاتە بەردەست. پێشڕەڤ بەهۆی گرنگی و فراوانیی فۆڕمەکە بۆ بەرهەمێکی جیاواز دانراوە، بۆیە سنووری ئەم کتێبە ڕوون و دیارە.

لە نۆتەوە بۆ ئەدا

نۆتە تەنیا نەخشەی پارچەکەیە و ئەدا ئەوەیە کە گیان بە نەخشەکە دەبەخشێت. فێرخواز پێویستە لەگەڵ خوێندنەوەی نۆتە، گوێ لە شێوازی ژەنینی مامۆستایان بگرێت و لەسەر جوملەبەندی، هەناسە، توندی و نەرمی کار بکات. بەو شێوەیە پارچەکە تەنیا دروست ناژەنرێت، بەڵکو مۆرک و ڕۆحیانەتی کوردیی خۆی دەپارێزێت.

پێداچوونەوە و ڕێنمایی

چالاک سدیق ئەرکی پێداچوونەوەی کتێبەکەی لە ئەستۆ گرتووە و نووسەر هەروەها لە ڕێنمایی مامۆستایانی وەک وریا ئەحمەد، ڕزگار خۆشناو، ڕەنجبەر خۆشناو، ئامانج غازی و جونەید جەمیل بەشیر سوودی وەرگرتووە. ئەم پەیوەندییە لەگەڵ ژەنیار و مامۆستایانی شارەزا یارمەتی داوە پارچەکان بە وردی هەڵبژێردرێن و بۆ فێرخواز بەکارهاتوو بن.

بۆ کێ بەسوودە؟

دۆڵاب بۆ قوتابیانی مۆسیقا، ژەنیارانی عوود، قانوون، کەمان و ئامێرەکانی تر، مامۆستایانی وانە و ئەو هونەرمەندانەی بە دوای ڕیپۆرتوارێکی کوردیدا دەگەڕێن بەسوودە. دەتوانرێت پارچەکان بە پلەبەندی فێر بکرێن، لە وانەدا شیکارییان بۆ بکرێت و بە شێوەی تاک یان کۆمەڵ بژەنرێن. کتێبەکە بەم جۆرە سەرچاوەیەکی کارکردنی ڕۆژانە و هەروەها بەڵگەیەک بۆ پاراستنی نۆتەی ئاوازەکانە.

پێشنیاری کارکردن لەسەر نۆتەکان

بۆ دەستپێکردن، فێرخواز دەتوانێت پارچەکان بە پێی درێژی و ئاستی تەکنیکی ڕیز بکات و لە پێشەکییە سادەکانەوە بڕوات بۆ دۆڵابە ئاڵۆزترەکان. سەرەتا ڕیتم بە دەست یان مەترۆنۆم بخوێندرێتەوە، پاشان نۆتەکان بە خێراییی کەم بژەنرێن. لە قۆناخی دواتردا پێویستە سەرنج بدرێت بە جوملەبەندی، توند و نەرمی و ئەو هەستەی کە پارچەکە دەیەوێت بگوازێتەوە. مامۆستا دەتوانێت هەمان جوملە بە دوو شێوازی ئەدا بکات تا فێرخواز جیاوازییان ببیستێت. تۆمارکردنی ڕاهێنان و بەراوردکردنی لەگەڵ ئەدای شارەزایان، ڕێگایەکی کاریگەرە بۆ پێشکەوتن و پاراستنی مۆرکی ڕەسەن.

ئەوەی هانی داوم ئەم کتێبە بنووسم
نەبوونی نۆتەی ئەو پارچە مۆسیقایانە بووە
کە بۆ ئاشنابوون بە تام‌وچێژی کوردی
فێرخواز ئەبێت بە دڵ و گوێ وەریبگرێت

کتێبە پەیوەندیدارەکان

کتێبی پەنجە کوردی و کاڤۆکێ دەتوانن بۆ خوێنەرانی ئەم بوارە تەواوکەری یەکتر بن.