کتێبی ژانی گەل

پوختەی کتێبی ژانی گەل

ژانی گەل، ڕۆمانی ناسراوی ئیبراهیم ئەحمەد، ژانی تاکێک بە ژانی نەتەوەیەکەوە گرێ دەدات. چیرۆک بە شەوێکی پڕ لە دڵەڕاوکێ دەست پێ دەکات؛ کاڵێ، هاوسەری جوامێر، تووشی ژانی منداڵبوونە و پێویستی بە مامان هەیە. جوامێر بە پەلە لە ماڵ دەچێتە دەرەوە، بەڵام شەقامەکان لە ژێر سێبەری خۆپیشاندان و توندوتیژی دەسەڵاتدان. گەشتێکی کورت بۆ یارمەتی، دەبێتە دەستپێکی ماوەیەکی درێژی لێکدابڕان و ئازار.

جوامێر بە هەڵکەوت دەکەوێتە ناو جەماوەر و لە تەقە و پەلاماری هێزەکاندا بریندار دەبێت. دەسەڵات، بەبێ بەڵگە، ئەوی وەک یەکێک لە سەرکردەکانی خۆپیشاندان دەناسێنێت و دەیخاتە زیندان. ئەو لە بری گەڕانەوە بۆ ماڵ و بینینی منداڵە تازە لەدایکبووەکەی، ساڵانێکی گەنجی لە پشت دیوار و قوفڵدا بەسەر دەبات. تەنها هیوای بینینەوەی کاڵێ و کوڕەکەی، هێزی بەردەوامبوونی پێ دەبەخشێت.

دوای ئازادبوون، جوامێر دەگەڕێتەوە بۆ شارێک کە زۆر شت تێیدا گۆڕاوە. ماڵ و خێزانەکەی لە شوێنی خۆیان نین و کەسانی نزیکیش ڕاستی بە تەواوی پێ ناڵێن. هەواڵی ساختە و درۆی بەنیازێکی باش، هیوایەکی درۆین بۆی دروست دەکەن؛ گوایە کاڵێ و هیوا لە شوێنێکی دوورن. جوامێر بە دڵێکی پڕ لە تاسە دەکەوێتە ڕێ تا ئەو دوو کەسە بدۆزێتەوە کە هەموو ساڵانی زیندان لە خەیاڵیدا لەگەڵیان ژیاوە.

گەڕانەکە تەنها گەشتێکی شوێنی نییە؛ گەشتێکە بۆ دۆزینەوەی ڕاستی و هەڵوەشاندنەوەی ئەو وێنەیەی ساڵانێک لە مێشکیدا پارێزراوە. جوامێر لەگەڵ هاوڕێ، گوندی و کەسانی تێکۆشەر ڕووبەڕوو دەبێتەوە و هەر دیدارێک بەشێک لە مێژووی ونبووی پێ دەگەڕێنێتەوە. لە هەمان کاتدا، ڕۆمان نیشان دەدات چۆن زیندان تەنها جەستەی تاک ناگرێت؛ خێزان، یادەوەری و پەیوەندیی کۆمەڵگاش بریندار دەکات.

جوانی و گرنگیی ئەم کتێبە

لە کۆتاییدا نامەیەک درۆکانی ساڵان دەشکێنێت. جوامێر دەزانێت کاڵێ و منداڵەکە هەر ئەو ڕۆژەی ئەو بریندار و دەستبەسەر کرا، لەبەر بێ‌دەرەتانی و نەگەیشتنی یارمەتی گیانیان لەدەست داوە. ئەو زۆردارییەی خەڵکی لە شەقامدا بەند کرد، ڕێگای پزیشک و دەرمانیشی گرتووە. بەم دۆزینەوەیە، ژانی تایبەتی جوامێر دەبێتە بەڵگەیەک لەسەر ژانی گەلێک کە مافی ژیان و ڕاستی لێ سەندراوەتەوە.

هێزی ژانی گەل لەوەدایە کە سیاسەت بە قسەی وشک ناگێڕێتەوە؛ کاریگەریی دەسەڵات لە ناو ماڵ، لەش، خۆشەویستی و یادەوەری پیشان دەدات. جوامێر قەهرەمانێکی بێ‌هەست نییە؛ دەترسێت، دەگریێت، هیوای دەشکێت و دیسان دەگەڕێتەوە بۆ پرسیاری دادپەروەری. زمانی ڕۆمان خوێنەر دەخاتە ناو شەقام و زیندان و ڕێگای گوند، تا هەست بکات هەر بڕیارێکی زۆرداران چەندین ژیانی بێتاوان دەگۆڕێت.

ئەم کتێبە بۆ خوێنەرانی ڕۆمانی کوردی، مێژووی کۆمەڵایەتی و ئەدەبی خەبات هەڵبژاردەیەکی گرنگە. ژانی گەل تەنها چیرۆکی جوامێر و کاڵێ نییە؛ چیرۆکی مرۆڤێکە کە دەیەوێت لە ژێر بارێکی قورسدا مانای ڕاستی، خۆشەویستی و بەردەوامبوون بدۆزێتەوە. دوای داخستنی لاپەڕەی کۆتایی، پرسیاری کتێب هێشتا لەگەڵ خوێنەر دەمێنێتەوە: کێ بەرپرسی ژانێکە کە بەسەر تاک و گەلدا دێت؟