کتێبی وشەی زمانی کوردی
وشەی زمانی کوردی بەرهەمی ئەوڕەحمانی حاجی مارفە و لێکۆڵینەوەیەکی بنەڕەتی لەسەر وشە و شوێنی لە پێکهاتەی زماندا پێشکەش دەکات. نووسەر جەخت لەوە دەکاتەوە کە زانینی دەنگ و ڕێزمان بەبێ خەزێنەیەکی فراوانی وشە بەس نییە؛ هەروەها تەنیا لەبەرکردنی وشەکانیش بەبێ تێگەیشتن لە یاسا و پەیوەندییەکانیان زمانێکی پاراو دروست ناکات. کتێبەکە ئەم سێ لایەنە بە یەکەوە دەبینێت و سەرنجی تایبەت دەخاتە سەر لێکسیکۆلۆژیی کوردی.
وشە و زانینی زمان
ڕادەی زانینی وشە یەکێک لە نیشانەکانی توانای زمانە. کەسێک ڕەنگە دەنگ و ڕێزمانی زمانێک باش بزانێت، بەڵام ئەگەر وشەی کەمی لەبەر بێت ناتوانێت بە ئاسانی بخوێنێتەوە، بنووسێت یان گفتوگۆ بکات. ئەم ڕاستییە تەنیا بۆ زمانی بێگانە نییە؛ لە زمانی زگماکیشدا جیاوازیی خەزێنەی وشە کاریگەری لەسەر پاراویی و دەوڵەمەندیی ئاخاوتن هەیە.
جیاوازیی ئاخاوتنی تاکەکان
هەموو ئەو کەسانەی بە کوردی دەدوێن هەمان ئاستی زانیاری و هەمان جۆر وشە بەکار ناهێنن. خوێندەواری، پیشە، ژینگە، ئەزموون و پەیوەندیی بەردەوام لەگەڵ دەق و گفتوگۆ خەزێنەی وشە دەگۆڕن. هەندێک کەس بە زمانێکی وشک و سنووردار دەدوێت و هەندێکی تر بە زمانێکی شیرین و پاراو. کتێبەکە ئەم جیاوازییە بە پەیوەندیی نێوان تاک و کەلتوورەوە دەخوێنێتەوە.
دروستبوونی وشەی نوێ
زمان بەردەوام لە گەشەکردندایە و بۆ پێداویستییە نوێکان وشەی نوێ دروست دەکات. وشە حازربەدەستەکان، پێشگر، پاشگر و یاساکانی داڕشتن کەرەستەی ئەم پرۆسەیەن. ئەو کەسەی زمانی کوردی باش بزانێت دەتوانێت پێکهاتەی وشەی نوێ تێبگات و بە پێی یاسای زمان دەربڕینی گونجاو هەڵبژێرێت. ئەمە بۆ بواری زانست، ڕاگەیاندن و ژیانی هاوچەرخ زۆر پێویستە.
سێ بەشی لێکسیکۆلۆژی
لێکۆڵینەوەکە سەرنج دەخاتە سەر واتاناسی، ئێتیمۆلۆژی یان ڕەچەڵەکناسی، و فرێزیۆلۆژی. واتاناسی جۆر و گۆڕانی مانای وشە دەخوێنێتەوە؛ ڕەچەڵەکناسی بە دوای بنچینە و مێژووی وشەدا دەگەڕێت؛ فرێزیۆلۆژیش پەیوەندیی وشەکان لە دەربڕین و فرێزی گیراودا دەکۆڵێتەوە. بە یەکەوە ئەم بوارانە وێنەیەکی فراوان لە ژیانی وشە لە زماندا دەدەن.
بابەتەکانی ناو کتێب
کتێب باس لە وشەی هاوواتا، دژواتا، فرەواتا، هاوبێژ، وشەی پەتی، وشەی بێگانە، وشەی مردە و وشەی نوێباو دەکات. هەروەها پەیوەندیی نێوان وشە، جۆری مانا، وشەی چالاک و سست و فرێزی گیراو دەخاتە بەر لێکۆڵینەوە. ئەم جۆراوجۆرییە وای کردووە بەرهەمەکە تەنیا پێناسەنامە نەبێت، بەڵکو ڕێبەرێک بێت بۆ شیکردنەوەی وشە لە دەق و ئاخاوتندا.
فەرهەنگنووسیی کوردی
بەشی کۆتایی سەرنج دەخاتە سەر فەرهەنگ، جۆرەکانی فەرهەنگ و مێژووی فەرهەنگنووسیی کوردی. فەرهەنگ تەنیا کۆگای مانا نییە؛ بۆ پاراستنی وشە، نیشاندانی بەکارهێنان و چارەسەرکردنی کێشە زمانەوانییەکان ڕۆڵی هەیە. نووسەر فەرهەنگە کوردییەکان بە پێی ئەو خزمەتەی لە کۆکردنەوە و ڕوونکردنەوەی وشەدا کردوویانە دەخاتە بەر باس.
بۆ خوێنەر و لێکۆڵەر
وشەی زمانی کوردی بۆ قوتابیانی زمان و ئەدەب، مامۆستا، فەرهەنگنووس، وەرگێڕ و نووسەر بەسوودە. خوێنەر دەتوانێت هەر بابەتێک لەگەڵ نموونەی دەقی کوردی تاقی بکاتەوە و جیاوازیی مانا و بەکارهێنان تۆمار بکات. کتێبەکە دەسپێکێکە بۆ لێکۆڵینەوەی قووڵتر و خۆی بە کارێکی تەواو نازانێت؛ بەڵکو کەرەستە و پرسیاری نوێ دەخاتە بەردەم توێژەرانی داهاتوو.
شێوازی بەکارهێنانی کتێب
باشترین شێوەی خوێندنەوە ئەوەیە هەر بابەتێک لەگەڵ دەقێکی ڕۆژنامەیی، ئەدەبی یان زانستی بەراورد بکرێت. خوێنەر دەتوانێت وشە هاوواتا و دژواتاکان لە دەقەکە دەربهێنێت، ڕەچەڵەکی وشە بپرسێت و جیاوازیی مانا لە ڕستە جۆراوجۆرەکاندا تۆمار بکات. بەم ڕێگایە زانیاریی تیۆری دەگۆڕێت بە توانای شیکردنەوە و بەکارهێنانی زمانی کوردی.
کاتێ باسی زمان دێتە گۆڕێ
بەر لە هەموو شتێک مەبەست وشەیە
بێ زانینی وشە
زمان نازانرێ و ئاخاوتنی پێ ناکرێ
کتێبە پەیوەندیدارەکان
فەرهەنگی دەستەواژەی کوردیا 1 دەتوانن خوێندنەوەی بابەتەکە فراوانتر بکەن.






پێداچوونەوەکان
هێشتا هیچ پێداچوونەوەیەک نەکراوە.