کتێبی کچانی مەلەک تاوس

کتێبی کچانی مەلەک تاوس

کچانی مەلەک تاوس ڕۆمانێکی محەمەد فەریق حەسەنە کە تراژیدیای ئێزدییەکان، بە تایبەتی ئەزموونی کچان و ژنانی دەستگیرکراو لەلایەن داعشەوە، دەخاتە ناو گێڕانەوەیەکی ئەدەبی. نووسەر بە جێی ڕاپۆرتێکی وشک، ڕێگە بە دەنگی کاراکتەرەکان دەدات تا ترس، دابڕان، یادەوەری و هیوای ڕزگاربوون لە نزیکەوە هەست پێ بکرێت. ناوەرۆکەکە قورسە، بەڵام ئامانجی ڕۆمان تەنیا نیشاندانی ئازار نییە؛ پاراستنی مرۆڤایەتی و ناسنامەش لە ناوەندی بابەتەکەدایە.

ڕۆمانێک لەسەر تراژیدیای شنگال

ڕۆمانەکە ڕووداوەکانی پاش هێرشی داعش بۆ شنگال دەخاتە بەرچاو. ژنانی ئێزدی وەک مرۆڤی خاوەن خێزان، بیرەوەری، خەون و خواست نیشان دەدرێن، نەک تەنیا وەک ژمارەی قوربانی. ئەم ڕوانگەیە یارمەتیی خوێنەر دەدات کاریگەریی داگیرکاری و دیلکردن لەسەر تاک و کۆمەڵگە تێبگات. دابڕان لە ماڵ، کەسوکار و ژینگەی ئاشنا بەشێکی بەردەوامی هەستی کاراکتەرەکانە.

دەنگی زەریفە

بەشێکی سەرەکیی گێڕانەوە لە دەنگ و تێڕوانینی زەریفەوە پێشکەش دەکرێت. ئەو لە دۆخێکدایە کە کەسانی تر هەوڵ دەدەن بڕیار لەسەر جەستە و داهاتووی بدەن. هەستی گێژی، بێدەنگی و ناتوانینی قسەکردن لە ساتەکانی ترسدا بە وردی وێنا کراوە. لە هەمان کاتدا، ناڕەزایی و داواکاریی مافی مرۆڤبوونی خۆی دەبێتە بنەمای بەرگرییەکی ناوەکی.

ماڵ و بیرەوەری

لە ناو تاریکیی دۆخەکەدا، یادکردنەوەی ماڵ، باخچە، کێڵگە، ئەسپ و کەسوکار ڕۆڵێکی گرنگ دەگێڕێت. ئەم وردەکارییانە جیهانی پێش داگیرکاری زیندوو دەکەنەوە و نیشان دەدەن قوربانییەکان پێش هەر شتێک خاوەنی ژیانێکی ئاسایی بوون. بیرەوەری بۆ کاراکتەر تەنیا خەم نییە؛ ڕێگایەکە بۆ پاراستنی ناسنامە و بەستنەوەی خۆی بەو ژیانەی لێی دابڕاوە.

ناسنامە و باوەڕ

ناونیشانی ڕۆمان ئاماژەیە بە ناسنامەی ئێزدی و مەلەک تاوس. ئەو ناسنامەیە لە دۆخی فشار و هەڕەشەدا بەردەوام لەگەڵ کاراکتەرەکانە. ڕۆمان نیشان دەدات توندوتیژی تەنیا جەستە ئامانج ناگرێت، بەڵکو زمان، باوەڕ، پەیوەندیی خێزانی و یادەوەریی کۆمەڵایەتیش دەخاتە ژێر هێرش. بەرگری لە ناسنامە لە هەمان کاتدا بەرگری لە مافی ژیان و هەڵبژاردنە.

زمان و شێوازی گێڕانەوە

نووسەر بە زمانێکی ڕاستەوخۆ و وێنەدار دۆخی دەروونی کاراکتەرەکان دەگوازێتەوە. وردەکاریی ڕووخسار، ژوور، ڕێگا و شتە ڕۆژانەکان فەزای ڕۆمان دروست دەکەن. گێڕانەوە لە ناو خەیاڵ و بیرەوەری و ساتی ئێستادا دەجووڵێت، بۆیە خوێنەر هەست بە دابڕان و ناجێگیری دەکات. ئەم شێوازە بابەتێکی مێژوویی دەکات بە ئەزموونێکی نزیک و مرۆیی.

خوێندنەوەی بەرپرسانە

کچانی مەلەک تاوس بۆ خوێنەرانی ڕۆمان، مێژووی هاوچەرخ و بابەتی مافی مرۆڤ گرنگە. بەهۆی ناوەرۆکی قورس، باشە بە ئارامی و سەرنج بخوێندرێتەوە. کتێب دەرفەتێکە بۆ بیرکردنەوە لەوەی چۆن ئەدەب دەتوانێت دەنگی ئەو کەسانە بپارێزێت کە لە ڕاپۆرتە فەرمییەکاندا ون دەبن. خوێندنەوەکە هەروەها یادخەرەوەی ئەوەیە کە کرامەت و ئازادیی تاک بنەمای هەر کۆمەڵگەیەکی دادپەروەرن.

بەڵگەی ئەدەبی و بیرەوەریی کۆمەڵی

ڕۆمان دەتوانێت لەگەڵ سەرچاوە مێژوویی و ڕاپۆرتەکان بخوێندرێتەوە، بەڵام کاری خۆی جیاوازە. ئەدەب ژمارە و بەروار دەگۆڕێت بە هەست و چیرۆکی مرۆڤ. بەم شێوەیە خوێنەر تەنیا زانیاری وەرناگرێت، بەڵکو لەگەڵ پرسیاری ئەخلاقی ڕووبەڕوو دەبێتەوە: چۆن دەنگی قوربانی ببیسترێت، چۆن یادەوەری بپارێزرێت و چۆن ڕێگە نەدرێت توندوتیژی لە پشت وشە گشتییەکاندا بشاردرێتەوە.

بایەخی ناونیشان و کاراکتەرەکان

ناونیشانی کتێب لە هەمان کاتدا ئاماژە بە گرووپێکی دیاریکراو و بە بەهایەکی ڕەمزی دەکات. کاراکتەرە ژنەکان بە بیر و هەست و هەڵوێستی جیاوازەوە دەردەکەون و گێڕانەوە هەوڵ نادات هەموویان لە یەک وێنەدا کورت بکاتەوە. ئەم فرەدەنگییە خوێنەر لە ڕوانگەی تاکەکان نزیک دەکاتەوە و بەرگری، خۆڕاگری و هیوایان لەگەڵ ئازارەکانیاندا دەبینێت.

زمانم چووە کلیلە و قسەم بۆ نەکرا
چونکە هەر بە بینینی تووشی هێدمە بووم
من لەو کاتەدا زمانم بەسترابوو
یەک قسەشم بۆ نەهات

کتێبە پەیوەندیدارەکان

کتێبی دووکانی خۆ کوژی دەتوانن خوێندنەوەی بابەتەکە فراوانتر بکەن.